Verleren we de kunst van het creëren?

Iedere dag zien we duizenden ideeën. LinkedIn, Pinterest, AI, concurrenten. Nog nooit was inspiratie zo toegankelijk, maar daar zit ook een risico. Het maakt lui en vervolgens komt er niks meer uit onze handen. Je scrolt een uur door Pinterest, slaat veertig voorbeelden op en legt je telefoon weg zonder zelf één schets te maken of idee uit te diepen.

Een overvloed aan inspiratie

Ik luisterde laatst een podcast waarin de gast zei: “A wealth of information creates a poverty of attention.” Een overvloed aan informatie maakt onze aandacht arm. Dat gaat over prikkels, maar in creatie werkt het net zo: een overvloed aan inspiratie maakt onze originaliteit arm.

Vervelen is een vak

Als kind verveelde je je wel eens. Nu is vervelen niet meer aan de orde: elk loos moment vullen we op met content, schermen en podcasts. Zonde, want juist in de verveling en de momenten van niks ontstaan de beste ideeën. Mijn beste ideeën krijg ik zelden achter mijn scherm. Een topsporter plant zijn rust in als onderdeel van het groeiproces, zo mogen wij ook bewuster met ‘lege momenten’ omgaan.

Creatief zijn gaat niet (alleen) over kunst

Het woord ‘creatief’ komt van het Latijnse ‘creare’, wat betekent:

  • scheppen,
  • voortbrengen,
  • laten groeien,
  • doen ontstaan.

Dat maakt creativiteit veel breder dan kunst of visuele uitingen. Ook een ondernemer die een nieuw bedrijf bouwt, een programmeur die software schrijft of een manager die een team anders laat samenwerken, is creatief. Opvallend is dat creare niet alleen ‘maken’ betekent, maar ook ‘laten groeien’ en ‘doen ontstaan’. Creativiteit gaat dus niet alleen over produceren, maar over iets in beweging zetten.

Maken is mijn werk (en meer dan mooie dingen)

Ik denk dat iets maken wat er eerst nog niet was, het meest essentiële is wat een mens kan doen. Maak iets, niet omdat het perfect moet zijn, maar omdat het iets traint. Maken laat je kansen zien, experimenteren, fouten maken, opnieuw beginnen en verbanden leggen. Consumeren helpt je begrijpen wat er al bestaat; creëren dwingt je om iets toe te voegen.

Veel mensen denken dat ik als designer vooral mooie dingen maak. Tuurlijk, dat is onderdeel van wat ik doe. Maar meer nog leg ik verbanden en bedenk ik oplossingen voor vraagstukken die een visuele oplossing nodig hebben. Dat vraagt een open vizier, inleven, luisteren, patronen herkennen en dan iets maken wat nog niet bestaat.

Begrijp me niet verkeerd: consumeren is niet het probleem. Zonder inspiratie, gesprekken en voorbeelden zou ik mijn werk niet goed kunnen doen. Het wordt pas een probleem als consumeren het eindstation is. Inspiratie is de grondstof, creëren is waar de waarde ontstaat.

Victoria Groeneveld
Design