Het superhero-complex

“Welke is het sterkste, papa?” “Welke wil jij zijn?” “En kan ik ze ook allemaal zijn?”

Mijn zoontje Jaxx is nogal fan van superhelden. Alleen kan hij nooit kiezen welke hij wil zijn. Ik snap dat wel. Want als je moet kiezen tussen kunnen vliegen, onzichtbaar zijn of supersterk worden, dan wil je natuurlijk alles tegelijk.

Dat gevoel van alles tegelijk willen kunnen is vergelijkbaar met wat ik sinds de komst van AI steeds vaker zie ontstaan. Alsof iedereen ineens overal verstand van heeft. Alsof alles maakbaar is geworden. Alsof ervaring en specialisme minder belangrijk zijn geworden, omdat een slimme tool binnen tien seconden een antwoord geeft.

Klopt dat? Ergens misschien wel. Zelf noem ik het liever het superhero-complex.

Ik kan het zelf wel

Vroeger hadden we in ons vakgebied het bekende ‘neefje op de zolderkamer’. Die handige jongen die “ook wel even” een website of logo kon maken. Tegenwoordig is dat neefje vervangen door ChatGPT, Claude en tientallen andere AI-tools. En eerlijk is eerlijk: soms is het resultaat best indrukwekkend. Maar vaak zie je na een paar minuten ook waar het misgaat: technisch niet haalbaar, niet passend bij de doelgroep, of vooral gemaakt voor het mooie plaatje, zonder strategie of gebruiksgemak.

Want iets maken is nog steeds iets anders dan iets goed maken.

Mijn creativiteit is geëxplodeerd

Tegelijkertijd merk ik ook hoeveel positieve kanten eraan zitten. Bijvoorbeeld mijn eigen creativiteit is door AI misschien wel duizend keer sneller geworden. Ideeën die vroeger dagen in mijn hoofd bleven hangen, maak ik nu bijna direct zichtbaar. Een losse gedachte wordt een ontwerp. Een concept wordt een prototype. Soms binnen een uur. Dat vind ik fantastisch.

En dat is niet omdat AI alles voor mij bedenkt. Het is omdat ik jaren heb opgebouwd wat ik nodig heb om die output te beoordelen, bij te sturen en er iets mee te doen. Ik weet wat goed design is. Ik weet wanneer iets technisch niet haalbaar is. Ik weet wanneer een concept er mooi uitziet maar voor de verkeerde doelgroep is gemaakt. Zonder die kennis verdrink je in AI-output.

Ik vergelijk het vaak met koken. Ik kook graag Grieks en gebruik tegenwoordig regelmatig ChatGPT voor recepten of nieuwe combinaties. Daardoor kook ik beter en gedurfder. Maar ik ben nog steeds geen topkok. Ik heb niet die ervaring, techniek of spullen. En vaak weet ik ook gewoon niet welke pan of bereidingswijze je waarvoor gebruikt. Dat is precies wat volgens mij veel mensen vergeten bij AI. Een slimme tool maakt je niet automatisch een specialist.

Inmiddels heeft iedereen toegang tot dezelfde tools. Iedereen kan ineens iets ontwerpen, schrijven, bouwen of bedenken. Superheld zijn is een beetje de norm geworden. En als iederéén een superheld is, is niemand meer bijzonder.

Middelmatigheid verdwijnt als eerste

AI neemt nu al ontzettend veel repetitief en middelmatig werk over. En dat is nog maar het begin. Niet voor niets zetten bedrijven als Google en Meta duizenden mensen op straat. De lat gaat omhoog. En snel ook. Dus wordt het tijd om daarboven uit te stijgen. Niet door harder te roepen dat jouw vak belangrijk is, maar door jezelf te blijven ontwikkelen. Want de echte superheld is niet iemand die alles door AI laat doen. Het is iemand die ervaring, vakkennis en mensenkennis combineert met de juiste tools. Iemand die niet alleen weet hóe je ze gebruikt, maar ook wanneer je ze juist níet moet gebruiken.

Dat vind ik het mooiste aan waar we nu staan.

Uiteindelijk winnen niet de mensen met de meeste prompts. Maar de mensen die begrijpen dat technologie pas echt krachtig wordt als er visie, emotie en ervaring achter zit. Net als Jaxx ooit zal ontdekken: je kunt niet alles tegelijk zijn. Maar als je weet welke superkracht je hebt
en wanneer je die inzet
dan kom je er wel.